ContinuousFlightAuger(CFA)
HELEZONSAL(BURGULU)DELME KAZIK
Bu yöntem,1940’ların sonunu 1950 lerin başında A.B.D ’nde geliştirilmiştir.
-Helezonsal delme kazık
-Burgu ile basınç enjeksiyonlu kazık
-Burgu ile yerinde dökme kazık
-Sürekli helezon burgu kazık
-Saplama harç kazıklar
-Burgu baskı kazık
-Burgu delme kazık
-Enjeksiyonlu Fore Kazık
Bu yöntem literatürde yukarıdaki değişik isimlerle tanımlanır. Dilimizde HELEZONSAL (BURGULU) DELME KAZIK olarak tanımlanması bizce uygundur.
(CFA) ile kazık nasıl imal edilir?
(ŞEKİL 1)
Zemine döndürülerek sokulan bkz(Şekil 1-a) içinden beton geçmesini sağlamak amacıyla ortasından boru geçirilmiş helezonsal delgi bkz(Resim1) ile zemin istenilen derinliğe kadar delinir. Delme işlemi esnasında zemin suyu ve zemin parçacıklarının burgu içindeki beton kanalını tıkamaması amacıyla helezonsal delginin beton çıkış ağzına geçici olarak tapa(tıkaç)takılır.
A.B.D de 300,350,400mm çaplı burgular çok yaygındır.Japon müteahhitler 1 m kadar çapta kazıklar inşa etmiştirler. Avrupada da büyük çaplara doğru eğilim gün geçtikçe artmaktadır.Kazık boyu 27 m ye kadar çıkabilmektedir.Fakat 6 ile 15 m arası uzunluklar daha tipiktir.bkz Resim(2)
(Resim 1) (Resim 2)
Helezonsal delginin geri çekilmesi sırasında basınç altında beton pompalanır.Bu beton 500 doz (0-8 agrega),450 doz (0-16 agrega) veya 400 doz (0-25 brüt beton) olabilir.Bu betonun basınç altındaki oluşturduğu kuvveti burgu ağzındaki tapayı (tıkacı)dışarıya iter ve bu sayede,açılan deliğe beton basınçlı bir şekilde dolmaya başlar.
Şekil( 1-b). Beton basınç altında enjekte edildiği için zeminin içine iyice işler ve kazık ile zemin arasında iyi bir tutunma(aderans) ve aynı zamanda zeminin de sıkışmasını sağlar. Sert kil zemilerde imal edilmiş kazığın dış yüzeyi helezonsal yivlere sahiptir.bkz(Resim3).Beton enjekte edilirken burgu döndürülmeksizin (veya döndürülerek) yukarıya çekilir.Yukarıya çekme hızı betonun enjekte edilme hızına bağlıdır.Bu yapım tekniği çok çeşitli zeminlerde kullanılabilir.İmalat esnasında gürültü ve titreşim düzeyi çok düşüktür.
(Resim 3)
Zemin yüzeyine ulaşıldığı zaman helezonsal delgi çıkartılır ve içi betonla dolmuş delik içine donatı çeliği yerleştirilir.Bu merkezi olarak yerleştirilmiş tek bir çubuktan veya önceden imal edilmiş çelik bir kafesten oluşabilir. bkz(Şekil 1-C),(Resim4). Genellikle uç kazıkları hariç bu yöntem kazığın moment zorlanmasına istenen uzunlukta donatı kullanılmasına imkan sağlar.
(Resim 4)
Çelik donatının yerleştirilmesind e sorun yaşandığı durumlarda kazık makinesinin vibratörü kullanılarak donatının yerleşmesi sağlanır.bkz Resim 5
(Resim 5)
İmalat süresi kazık uzunluğuna ve zemin türüne bağlı olarak değişiklik gösterir.
BST tarafından üretilen baskı altında beton pompalanması sistemi ile orijinal sisteme ek olarak ,istenilen derinlikte çap genişletilmesi yapılarak kazığın taşıma gücü arttırılabilmektedir.
Hesapla belirlenen taşıma gücü , delginin zemine sokulması sırasında uygulanan baskı ve döndürme momenti hidrolik saatlerle sürekli ölçülerek ve ayrıca delginin geri çekilmesi sırasında arazi yüzeyine çıkan zemin örneği sürekli izlenerek kazık imali sırasında kontrol edilebilmektedir. Kontrol sonucu kazık boyunda önemli değişiklik söz konusu olduğu takdirde, projede revizyon yapılabilmektedir.
Şekil 2
İmal edilmiş kazıklar üzerinde TSE ve Eurocode 7'ye uygun olarak yükleme testi yapılmaktadır. Kazık betonu için TS 3167 ve TS 3168'deki koşullara uyulmaktadır. Bu yöntem 1991 yılında Alman normlarına (DIN 4014 G2C5) girmiş olup, günümüzde gelişmiş ülkelerde en çok uygulanan kazık yapım yöntemidir.
(BST Tarafından imal edilmiş kazığın yerinden sökülmüş hali)
KAYAYA SOKETLENMİŞ CFA KAZIK
Delgi ucuna özel olarak geliştirilmiş bir delici yerleştirilerek kaya'ya istenen boyda girilmesi sağlanmıştır. Soketlenen bölümün baskı kuvveti ve döndürme momentleri hidrolik saatlerle kontrol edilebildiği gibi, zeminin türü delginin geri çekilmesi sırasında arazi yüzeyine çıkan zemin örneği ile devamlı kontrol edilmektedir.
Delgi aparatının yukarı çekilmesi ve beton pompalanması sırasında kayanın hemen üstündeki zeminde tekrar uygulanan basınçla, ayak genişletmesi yapılarak kazığın taşıma gücü arttırılmaktadır.
BST YÖNTEMİYLE CFA KAZIK
Delgi döndürülerek istenilen derinliğe ulaşılır. Beton pompasıyla beton basılarak delgi ucundaki tapa patlatılır, zemine itilir ve burgu döndürülmeden çekilmeye başlanır. Bu esnada basınç altında beton yerleştirilir.
Delgi içine yeterli miktarda beton basılarak çekilirken makine baskı gücüyle tekrar betonlaşan kısma sürülür ve geri hareket esnasında beton enjeksiyonuna devam edilir.Böylece istenilen derinlikte zemin basınç altında sıkışarak çap o bölgede büyütülür ve boğumlar(Soğan Başı) elde edilir .Bu hareketler sonucu zemin yüzeyinden itibaren istenilen derinlikte bu baskı yinelenerek istenilen sayıda ve çapta boğum(Soğan Başı) üretilebilir.
BST Mühendislik firmasının geliştirdiği bu sistem için gerekli makinesi ve teçhizat firmamız tarafından üretilmiştir.
Delme ve baskı sırasında gerekli kuvvetler izlenerek zeminin mukavemeti ve kazığın taşıma gücü tetkik edilebilmektedir, bu da imalatın kontrolünü ve gerekirse proje revizyonunda rahatlık sağlamaktadır.
BST kazığı seri ve ekonomik olarak imal edilmektedir. Böylece gerek sürtünme kuvvetleri ve gerekse uç mukavemeti önemli ölçüde artmaktadır. Bu sonuç yapılan bir çok yükleme deneyi ile test edilerek doğrulanmıştır.
Sonuç olarak, zeminin elverdiği yüksek taşıma gücüne BST kazığıyla ekonomik olarak ulaşılmaktadır.
ABD DE karayolları cfa şartnamesi